Co kupuje polski e-konsument? – koszyk zakupów w Internecie

fot. morguefile.com

Polski e-konsument - typologia, zachowania (2008-2011) jest projektem badawczym, finansowanym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.  Prezentowany artykuł jest fragmentem pracy badawczej pod kierownictwem dr Magdaleny Jaciow z Katedry Rynku i Konsumpcji Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Efektem badań jest „fotografia” konsumenta w sieci oraz jego „koszyka zakupów”. Badania przeprowadzono w dwóch etapach: etap I (2009) dostarczył informacji o profilu demograficzno-psychograficznym, etap II (2010) – o wzorach konsumpcji oraz zachowaniach nabywczych polskiego e-konsumenta.

Badania stanowią próbę odpowiedzi na pytania:

• KIM JEST e-konsument? (profil demograficzno-psychograficzny użytkowników Internetu, dokonujących zakupów w sieci)
• CO KUPUJE e-konsument? (struktura asortymentowa koszyka zakupów)
• DLACZEGO KUPUJE w Internecie? (motywy dokonywania zakupów w sieci)
• JAK KUPUJE? (sposób gromadzenia i źródła informacji o ofercie, determinanty wyboru produktu/usługi, warunki zakupu on-line, odczucia po zakupie i sprzężenia zwrotne)
• GDZIE KUPUJE? (formy organizacji handlu w Internecie, determinanty wyboru miejsca zakupu)

METODY BADAŃ

Badania miały zasięg ogólnopolski, zrealizowane zostały metodą wywiadu bezpośredniego (I etap) oraz ankiety online (II etap) na próbie 1350 dorosłych użytkowników Internetu. W próbie badawczej znalazło się 50% kobiet i 50% mężczyzn, blisko połowa respondentów miała do 24 lat, niemal tyle samo 25 i więcej lat.

Badania ilościowe uzupełniono badaniami jakościowymi (metodą etnografii wirtualnej). Badania jakościowe polegały na pobieraniu treści z wyselekcjonowanych źródeł (obserwacja nieuczestnicząca) oraz na czynnym udziale badaczy w aktywnościach on-line konsumentów, mającym na celu wywołanie wypowiedzi i moderowanie dyskusji na temat związany z badaniem (obserwacja uczestnicząca). Do głównych źródeł informacji w metodzie etnografii wirtualnej należały fora internetowe oraz serwisy branżowe. Łącznie przeprowadzono 1306 obserwacji na 110 forach internetowych.

ILE  PIENIĘDZY WYDAJE W INTERNECIE POSKI E-KONSUMENT?

Badania polskich e-konsumentów przeprowadzono w 2010 roku metodą ankiety online na próbie 1350 dorosłych użytkowników Internetu, gdzie rozkład próby ze względu na płeć respondenta był równy. Zdecydowana większość respondentów to osoby młode do 32 roku życia, które są aktywne zawodowo oraz posiadają wykształcenie wyższe. Średnie wydatki e-konsumentów podczas ostatnich zakupów w Internecie wynosiły 471 zł. Mężczyźni wydali średnio o 224 zł więcej niż kobiety, które wydały 358 zł. Połowa badanych kobiet zrobiła zakupy za co najmniej 100 zł, a mężczyźni za 200 zł.  Deklarowaną maksymalną wydaną kwotą za jednorazowe zakupy w Internecie było 13 000 zł w przypadku zakupów dokonywanych przez mężczyzn i 10 000 zł w przypadku zakupów dokonywanych przez kobiety.

PRZESYŁKA POCZTOWA CZY KURIERSKA – CZYLI CO PREFERUJĄ E-KONSUMENCI?

Ponad 62% respondentów preferuje przesyłkę kurierską zakupionych w Internecie produktów.  Co czwarty Internauta woli przesyłki doręczone za pośrednictwem poczty. Na odbiór własny decyduje się co dziesiąty badany. Warto odnotować, że blisko 90% dostaw towarów zakupionych w Internecie jest realizowanych bądź przez firmy kurierskie, bądź za pośrednictwem poczty.

Mężczyźni nieco częściej niż kobiety wybierają przesyłkę kurierską oraz odbiór osobisty. Natomiast niespełna 1/3 pań preferuje dostawę towarów za pośrednictwem poczty. Wiek Internautów zdecydowanie wpływa na wybór sposobu dostawy przesyłki. Ponad 2/3 badanych w wieku powyżej 25 lat preferuje przesyłkę kurierską, a niespełna co czwarty - dostawę towarów za pośrednictwem poczty. Niewiele ponad połowa osób poniżej 24 lat wybiera dostawę towarów przez kuriera, a co trzecia za pośrednictwem poczty. Wynik ten nie jest zaskoczeniem, gdyż są to osoby przede wszystkim uczące się, które z racji dochodów wybierają stosunkowo tańszą formę dostawy towarów. Co ósmy badany w wieku do 24 lat preferuje odbiór osobisty, ale ze względu na płeć - to mężczyźni powyżej 25 lat odbierają osobiście zakupione w Internecie towary.

Odbiór osobisty wybierany jest głównie z powodu kosztów przesyłki o czym świadczy jedna z wypowiedzi e-konsumenta: „Odbierałem osobiście telewizor z dwóch powodów - sprawdzenie buczenia jak i to, że za 50'' firma kurierska liczy sobie 150 zł”. Sklepy internetowe często ograniczają sposoby dostawy czego dowodem jest inna wypowiedź e-konsumenta: „Jako ciekawostkę powiem, że przy zakupie plazmy 50" w sklepie agito.pl nie można zażyczyć sobie wysyłki Pocztą Polską - ciekawe dlaczego?”

SPOSOBY DOKONYWANIA PŁATNOŚCI ZA E-ZAKUPY

Ponad 60% badanych internautów za zakupione w Internecie towary płaci przelewem z konta bankowego online, a co piąta osoba wybiera płatność przy odbiorze. Jedynie co dziesiąty internauta korzysta z karty płatniczej/kredytowej, a co dwunasta z przelewu tradycyjnego zrealizowanego na poczcie lub w banku. Należy podkreślić, że ponad 80% płatności regulowanych jest przelewem online lub płatnością przy odbiorze. 

Kobiety częściej niż mężczyźni dokonują płatności za pośrednictwem przelewów elektronicznych, mężczyźni zaś częściej niż kobiet preferują płatności za pobraniem.  Panowie niewiele częściej niż kobiety sięgają po karty płatnicze/kredytowe. Natomiast co dziesiąta kobieta również często realizuje płatności płatnym przelewem na poczcie/banku jak i kartą kredytową.

Przelewy online preferuje 2/3 internautów  w wieku do 24 lat w stosunku do 56% osób powyżej 25 lat  - co można tłumaczyć większą otwartością na nowinki technologiczne osób młodszych w stosunku do większego konserwatyzmu w sposobie płatności osób starszych. Kartą płatniczą/kredytową rachunki najczęściej regulują internauci powyżej 25 lat. Płatności SMS oraz inne formy płatności (m. in. raty przez Internet, gotówka w punkcie odbioru) stanowią poniżej 1% wszystkich płatności w Internecie.

Tekst przygotował: dr Michał Kucia, prelegent I Ogólnopolskiej Konferencji Nadawców Przesyłek Pocztowych i Kurierskich

Źródło wszystkich wykresów i tabel w artykule: Badania przeprowadzone w ramach grantu badawczego pt. Polski e-konsument – typologia, zachowania (2008-2011), Katedra Rynku i Konsumpcji, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.

Druga część cyklu artykułów o polskich e-konsumentach: Jakich informacji szukają e-konsumenci na temat produktów kupowanych drogą Internetową?

Trzecia część cyklu artykułów o polskich e-konsumentach: Gdzie e-konsument poszukuje informacji o produkcie?
 

Czwarta  część cyklu artykułów o polskich e-konsumentach: Porównywarki cen czy fora branżowe - czyli gdzie e-konsumenci poszukują informacji w Internecie?