Google Translate

Top brands

Katalog Firm

www.GoPost.pl - operatorzy pocztowi, korespondencja masowa, druk transakcyjny, outsourcing, firmy kurierskie, broker usług kurierskich

Partnerzy

Newsletter

Global Economy

Ważne informacje gospodarcze z Europy na 49 tydzień 2011 roku więcej
Ważne informacje gospodarcze z Polski na 49 tydzień 2011 roku więcej
WIELKI, OSZCZĘDNOŚCIOWY PLAN TUSKA ZAGROŻONY więcej

Po godzinach

 
Wasz typ
 
Wasz typ
 
Wasz typ
 
Wasz typ

Szkice z historii poczty

PODSTAWY PRAWNE FUNKCJONOWANIA POCZTY W CZASACH STANISŁAWA AUGUSTA

17-07-2012
Fot. Poczta Polska

 

Rafał Zgorzelski doktor nauk humanistycznych w specjalności komunikacja pocztowa, absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od ponad dziesięciu lat związany z branżą usług pocztowych. Na łamach portalu Pocztowokurierski.pl stworzył dział Szkice z historii poczty. Wyjaśnia również zawiłości Prawa pocztowego - i nie tylko - w dziale Poradnik pocztowy.

 

Jednym z najważniejszych elementów reorganizacji komunikacji pocztowej w epoce stanisławowskiej było uchwalenie i wydanie przepisów prawnych, które regulowały organizację oraz funkcjonowanie poczty królewskiej. Stanowiły one podstawę reform, których intencją było zaangażowanie poczty w proces modernizacji Rzeczypospolitej oraz przekształcenie tej instytucji w nowoczesne i dochodowe przedsiębiorstwo.


Do najbardziej istotnych aktów prawnych z tego okresu należą konstytucje sejmowe, które w sposób bezpośredni lub pośredni dotyczą poczty. Wyznaczają one charakter reform zmierzających do nadania poczcie charakteru instytucji publiczno – prawnej.


Następne w kolejności są uniwersały, a także zarządzenia królewskie (od 1775 roku wydawane przez Stanisława Augusta po zasięgnięciu opinii Rady Nieustającej) oraz instytucji alokowanych w centralnym systemie administracyjnym państwa. Takich więc organów jak Komisje Skarbowe Koronna i Wielkiego Księstwa Litewskiego (od 1764 roku; przekształconych i funkcjonujących w latach 1791 – 1792 pod szyldem Komisji Skarbowej Rzeczypospolitej Obojga Narodów) oraz Komisja Policji Obojga Narodów (od 1791 roku; a następnie od 1793 roku, jako Komisje Policji Koronna i Wielkiego Księstwa Litewskiego), które w poszczególnych okresach panowania Stanisława Augusta odgrywały określoną rolę w zakresie zarządzania czy nadzoru nad pocztą. Należą do nich także uniwersały Komisji Wojskowych Koronnej i Wielkiego Księstwa Litewskiego (od 1764 roku; tworzących od 1775 roku Departament Wojskowy Rady Nieustającej, a od roku 1788 Komisję Wojskową Obojga Narodów), które definiowały zasady współpracy między wojskiem a pocztą oraz świadczenia przez nią usług na rzecz wojska. W tej grupie należy umiejscowić również dokumenty wydawane przez Radę Zastępczą Tymczasową (powołaną 19 IV 1794 roku) czy Radę Najwyższą Narodową (utworzoną 28 V 1794 roku) a więc władze rządowo – administracyjne z okresu Powstania Kościuszkowskiego, które ogłaszały przepisy prawne dotyczące poczty oraz jej kompetencji i sposobu organizacji. Akty te określały również wzajemne relacje między pocztą, a poszczególnymi instytucjami administracji państwowej.


Kolejną kategorię stanowiły niejako akty prawa wewnętrznego, to jest regulaminy i instrukcje pocztowe oraz ordynacje (zwane inaczej rozporządzeniami) i ordynanse. Dokumenty te były wydawane przez dyrekcję generalną poczty oraz inne organy administracyjne państwa na podstawie ogólnie obowiązujących przepisów i w zakresie posiadanych przez nie uprawnień. Normowały one szczegółowo zasady funkcjonowania poczty (w tym zakres świadczonych usług) oraz uprawnienia i obowiązki urzędników pocztowych.


Jeszcze inną grupą są ogłaszane w formie obwieszczeń (doniesień)
zarządzenia organizacyjne dyrekcji generalnej poczty. Wprowadzały one zmiany np. w strukturze pocztamtów oraz tabeli kursów czy traktów pocztowych. Były, jako ważne dla ogółu, publikowane w prasie, np. „Wiadomościach Warszawskich”, „Gazecie Warszawskiej”, „Gazecie Narodowey y Obcey”. Doniesienia te miały charakter typowo informacyjny. Należy je odróżnić od dyspozycji służbowych wydawanych przez dyrekcję poczty w formie pisemnej podległym urzędnikom.
Odrębną kwestię stanowi zaangażowanie sejmików wojewódzkich, które zabiegały za pośrednictwem swych posłów u króla lub na sejmie o realizację różnych postulatów. Gdy zachodziła taka potrzeba sejmiki regulowały także zasady funkcjonowania poczty na obszarze danego województwa, powiatu lub ziemi.

powrót
drukuj

Z kraju i ze świata

TNT Express uruchamia Centrum Usług Wspólnych w Polsce więcej
Zakupy online: liczy się bezpieczeństwo i czas dostawy więcej
Lewiatan, Polska Rada Biznesu i BCC stają w obronie PGP więcej
Poczta Polska z neokartkami na Dzień Kobiet więcej
Z gitarą na pokładzie więcej

Forum

Wylewana olia na samochód 2017-05-31
19:31:25
Co po maturze? 2017-05-15
15:59:47
Jakie meble do biura? 2017-05-11
19:45:25
fotele biurowe 2017-05-09
20:00:05
jaką drukarke wybrać? 2017-04-21
18:20:13

ROZMOWA Z

Takich studiów jeszcze nie było! - rozmowa z dr. Rafałem Zgorzelskim

Sonda - zabezpieczenia

W chwili obecnej nie dysponujemy żadnymi ankietami.
© 2010. All right reserved.
CMS
Realizacja: Ideo Powered by: Edito